مواد زائد جامد :

مواد زائد جامد كه به اختصار زباله ناميده مي شوند ،هم اكنون در چهار چوب برنامه هاي زيست محيطي اهميت ويژه اي يافته اند .انسان وساير موجودات كره زمين زباله ساز هستند وسلامتي آنان به كنترل اين ماده بستگي دارد .كه در اين راستا هر روز شاهد پيدايش روشهاي نويني در عرصه ساماندهي مواد زائد جامد هستيم كه در جاي خود داراي  مزايا ومعايبي مي باشند مطالعه اي كه توسط WHO  انجام شد مؤيد اين است كه عدم توجه به جمع آوري ودفع موار زائد جامد ،سي ودو مشكل زيست محيطي را بوجود مي آورد كه با گذشت زمان مقابله با آن به سادگي امكان پذير نيست .در همين رابطهEPAمديريت مواد زائد جامد را بصورت يك استرات‍ژي مطرح مي كند وبيان مي دارد اين مديريت مواردي همچون كاهش مقدار مواد زائد توليدي ،چرخش بيشتر تا حد ممكن وپايش مداوم زمين هاي دفن را شامل مي شود .اما كاهش ميزان زباله توليدي واستفاده مجدد از آن راهكارهاي غالبي هستند كه پيشنهاد شده اند .لازم به ذكر است راهكارهاي دفن وسوزاندن تنها براي موادي مناسب اند كه استفاده وبهره مندي مجدد از زباله مقدور نيست .در حال حاضر بجز چندمين كشور محدود در اكثر كشورها فرايند بازيافت فقط براي بخش كوچكي از مواد زائد بكار مي رود وبر اساس آخرين اطلاعات رسمي منتشره در كشورمان در روزهواي پاك در ابتداي ارديبهشت 1384 ،تنها 13 درصداز زباله هاي شهري بازيافت مي شوند وبا توجه به حجم زباله توليدي در كشور يعني 50000 تن در روز مشاهده مي شود كه حجم بالايي از زباله در خارج از چرخه بازيافت والبته همراه با مشكلات فراوان براي مديريت مواد زائد دفع  مي شود واين در حاليست كه بر اساس منابع موجود تا 90 درصد زباله توليدي قابل بازيافت مي باشد .كاغذ ومقوا،پلاستيك ،پارچه ،شيشه وفلزات معمولترين موادي هستند كه بازيافت مي گردند ومهارت تكنولوژيكي ،تجهيزات وفرايندهاي بازيافت آنها كمابيش در شهر هاي ايران شناخته شده است .

با توجه به اينكه منابع عمده توليد كننده كاغذ باطله ،خانوارها ،مدارس ومؤسسات هستند لذا با برنامه ريزي مناسب مي توان نسبت به جمع آوري كاغذهاي باطله ومقوا اقدام نمود .همانطور كه گفته شد يكي از مهمترين منابع توليد كننده در كشور ادارات دولتي وخصوصي هستند كه آگاهي از ميزان كاغذ باطله توليدي آنها ،اطلاعات مهمي براي برنامه ريزي در رابطه با فرايند بازيافت در اختيار كارگزارن قرار مي دهد .

تعريف زباله :

زباله به كليه مواد جامدي گفته مي شود كه در اثر فعاليتهاي روزمره انسان متعلقات زندگي اش توليد ووارد محيط زيست مي شود .

اقتصاد دانان مواد زائد را چنين تعريف كرده اند :مواد زائد به موادي اطلاق مي شود كه دور ريختن آنها ارزانتر از استفاده مجدد آنها باشد .

مقدمه اي بر مديريت جمع آوري ودفع زباله :

برقراري سيستم مديريت جمع آوري ودفع مواد زائد جامد از جمله مواردي هستند كه براي كنترل توليد ،صرفه جوئي ومصرف مواد ونيز فرايند جمع آوري اهميتي اساسي دارد .رعايت نكات زير در مديريت مواد زائد جامد ضروري به نظر مي رسد .

الف- فرهنگ زباله وارج نهادن به حرفه رفتگري

ب- توليد كمتر زباله

ج-بهينه سازي تكنولوژي جمع آوري وحمل ونقل

د- بهينه سازي تكنولوژي دفع

ه- توجه خاص به امر بازيافت زباله بويژه جداسازي از مبدأبه عنوان يك اصل كلي

و- آموزش و بالابردن سطح آگاهي مردم و.......

عناصر موظف در مديزيت مواد زائد جامد :

قبل از شناخت منابع ،تركيب وخواص مواد زائد بايد عناصر موظف مديريت زباله را شناخت .فعاليتهاي مرتبط با مديريت مواد زائد جامد از توليد تا دفع نهايي بر شش عنصر مؤظف گروه بندي شده است .با در نظر گرفتن هر عنصر مؤظف اين امكان وجود داردكه اولاجنبه هاي اساسي وروابط مؤثر عنصر شناخته شده وثانياً روابط كلي به منظور مقايسه ،آناليز وارز يابي در هر جا امكان داشته باشد ،مشخص گردند .شش عنصر مؤظف عبارتند از:

1- توليد مواد زائد                2- جابجايي،جداسازي ،ذخيرهوپردازش در محل توليد

3- جمع آوري                    4- جداسازي ،پردازش وتبديل مواد زائد

5- حمل ونقل                    6-دفع

براي حل بعضي از مشكلات خاص ،عناصر مؤظف مختلف با هم تركيب شده ومجموعه ايي به نام مديريت جامع مواد زائد (IWM) را بوجود آورند. IWM عبارت از انتخاب وكاربرد تكنيكها ،تكنولوژيها وبرنامه هاي مديريت مناسب جهت دستيابي به اهداف مديريت خاص مواد زائد مي باشد .در اغلب شهر ها نديريت مواد زائد داراي 4 عنصر مؤظف است :توليد ،ذخيره در محل ،جمع آوري ودفع .

تركيبات مختلف زباله :

براي ارزيابي وبرگزيدن سيستم حمل ونقل ولوازم مورد نياز مواد زائد جامد ،از جمله مديريت ،برنامه ريزي وطرحهاي جمع آوري زباله ،پي بردن به تركيبات اين مواد از اهميت ويژه اي برخوردار است .مثلا مواد زائد توليد شده در يك منطقه تجاري كه غالبا شامل كاغذ وكارتن است مي تواند مستقيما به كارخانه باريافت كاغذ وكارتن منتقل شود .همچنين موادي كه به خرد شدن نياز دارند ودوباره بتوان از آنها استفاده نمود ،بايد در چهارچوب برنامه منحصر به خود جمع آوري وبه صنايع مربوطه حمل شود. بدين ترتيب برنامه هاي جمع آوري زباله هاي تفكيك شده در محل توليد ،همواره مورد توجه قرار مي گيرد .

تركيبات فيزيكي زباله

نتايج به دست آمده از تجزيه وتحليل مواد تشكيل دهنده زباله تأثير مستقيمي در عمليات جمع آوري ونگهداري ماشين آلات ونيز امكان استفاده مواد جداسازي شده دارد.در اينجا لازم به ياد آوري است كه تركيبات فيزيكي وشيميايي  زباله  هر شهر با شهر ديگر تفاوت دارد ونمي توان از نتايج حاصله براي يك شهر ،براي شهرهاي ديگر استفاده نمود .حتي تركيب زباله براي يك شهر در فصول مختلف متفاوت است .به عنوان مثال در حاليكه درصد نان در زباله هاي زاهدان 66/4 درصد است ،در شهر ايرانشهر كه با زاهدان در يك استان قرار دارد ،16/0درصد است (8و19)

بديهي است آزمايش تشخيص نوع وارزشيابي واقعي تركيبات زباله امكان پذير نيست مگر با اعمال يك برنامه ريزي صحيح وتجزيه وتحليل اصولي كه بايستي در دفعات منظم ومتوالي انجام گيرد .

باتوجه به جدول زير مي توان اعلام كرد كه در كشورهاي جهان سوم ميزان توليد زباله از كشورهاي غربي كمتر است .زيرا كاهش ،جداسازي وبكارگيري مجدد بسياري از مواد دفع شده توسط افراد فقير وكم درآمد جامعه انجام مي گيرد . نسبت مواد بسته بندي شده ،پلاستيكي شيشه اي ،كاغذي وامثال آن در داخل زباله توليدي اين مناطق به مراتب از زباله هاي دنياي غرب كمتر است .( 8 و19‌‌)‌

                                                 جدول 1- مقايسه كمي وكيفی زباله در كشورهاي مختلف

تركيبات زباله

يكشهر در خاورميانه

يك شهر آسيايی

يك شهر درانگليس

زاهدان

سبزي

50

75

28

85/49

كاغذ

16

2

37

3/13

فلزات

5

1/0

9

63/5

شيشه

2

2/0

9

2

پارچه و منسوجات

3

3

/ 4 نظر / 23 بازدید
يحيی

مهندس سايز نوشته ها رو اصلاح بفرماييد

دوستتان دارم

اميد

دوستتان دارم

امير حسين

خيلي خوب بود[گل]